Cập nhật 2026: 5 sai lầm về tăng lương và tính thuế TNCN cần tránh
Được tăng lương là một tin vui lớn đối với bất kỳ người lao động nào, đánh dấu sự công nhận cho những nỗ lực và cống hiến. Tuy nhiên, niềm vui này có thể không trọn vẹn nếu bạn không nắm rõ những thay đổi sắp tới về cách tính thuế TNCN. Kể từ ngày 01/07/2026, những điều chỉnh trong luật thuế sẽ tác động trực tiếp đến số tiền thực nhận của bạn. Việc thiếu thông tin không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn có thể dẫn đến những sai sót không đáng có trong việc kê khai. Bài viết này sẽ chỉ ra 5 sai lầm phổ biến nhất về tăng lương và tính thuế thu nhập cá nhân mà cả nhân viên và doanh nghiệp cần phải tránh để đảm bảo quyền lợi và tuân thủ đúng pháp luật.
1. Vẫn áp dụng biểu thuế cũ: Sai lầm “chết người” khi tính Thuế TNCN từ 2026
Đây là nhầm lẫn nghiêm trọng nhất và dễ xảy ra nhất. Theo dự thảo Luật Thuế sửa đổi, biểu thuế suất lũy tiến từng phần sẽ có sự thay đổi lớn, dự kiến áp dụng từ ngày 01/07/2026. Cụ thể, số bậc thuế sẽ giảm từ 7 xuống còn 5, đồng thời nới rộng khoảng cách thu nhập ở các bậc thấp hơn. Việc tiếp tục áp dụng biểu thuế cũ sẽ dẫn đến việc tính sai số thuế phải nộp, gây bất lợi cho người lao động hoặc rủi ro cho doanh nghiệp khi bị thanh tra.
Để dễ hình dung, hãy xem bảng so sánh dưới đây:
| Biểu thuế hiện hành (7 bậc) | Biểu thuế dự kiến từ 01/07/2026 (5 bậc) |
|---|---|
| Bậc 1: Đến 5 triệu đồng – 5% | Bậc 1: Đến 10 triệu đồng – 5% |
| Bậc 2: Trên 5 đến 10 triệu đồng – 10% | Bậc 2: Trên 10 đến 30 triệu đồng – 10% |
| Bậc 3: Trên 10 đến 18 triệu đồng – 15% | Bậc 3: Trên 30 đến 50 triệu đồng – 20% |
| Bậc 4: Trên 18 đến 32 triệu đồng – 20% | Bậc 4: Trên 50 đến 100 triệu đồng – 30% |
| Bậc 5: Trên 32 đến 52 triệu đồng – 25% | Bậc 5: Trên 100 triệu đồng – 35% |
| Bậc 6: Trên 52 đến 80 triệu đồng – 30% | – |
| Bậc 7: Trên 80 triệu đồng – 35% | – |
Rõ ràng, sự thay đổi này có lợi hơn cho người có thu nhập ở các bậc đầu. Do đó, việc cập nhật là vô cùng cần thiết.
2. Bỏ qua các khoản giảm trừ: “Lỗ hổng” khiến người lao động mất tiền oan
Khi được tăng lương, nhiều người chỉ tập trung vào tổng thu nhập mà quên mất rằng thu nhập tính thuế là phần còn lại sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ hợp lệ. Việc bỏ sót các khoản này đồng nghĩa với việc bạn đang tự nguyện nộp nhiều thuế hơn mức cần thiết. Hãy luôn nhớ kiểm tra và áp dụng đầy đủ:
- Giảm trừ gia cảnh cho bản thân: Hiện tại là 11 triệu đồng/tháng.
- Giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc: Hiện tại là 4.4 triệu đồng/người/tháng (cha mẹ hết tuổi lao động, con cái, vợ/chồng không có thu nhập…).
- Các khoản bảo hiểm bắt buộc: BHXH, BHYT, BHTN.
- Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học (nếu có chứng từ hợp lệ).
Vì vậy, trước khi tính toán số thuế TNCN phải nộp, hãy đảm bảo bạn đã trừ đi tất cả các khoản giảm trừ được phép.
3. Nhầm lẫn giữa lương NET và GROSS khi tăng lương
Đây là sai lầm phổ biến trong quá trình đàm phán lương. Nếu bạn thỏa thuận lương NET (lương thực nhận), khi có sự thay đổi về chính sách thuế hoặc mức đóng bảo hiểm, phần lương GROSS (tổng lương) mà công ty phải chi trả sẽ thay đổi. Với việc biểu thuế mới có lợi hơn cho người lao động, nếu công ty không quy đổi lại lương GROSS, người lao động có thể không nhận được đầy đủ lợi ích từ chính sách mới. Ngược lại, đối với doanh nghiệp, việc cam kết lương NET mà không dự trù các thay đổi về luật có thể làm tăng chi phí nhân sự bất ngờ. Do đó, việc thỏa thuận lương GROSS và minh bạch cách tính thuế là phương án tối ưu cho cả hai bên.
4. Không cập nhật thông tin người phụ thuộc kịp thời
Cuộc sống luôn thay đổi: bạn có thể mới sinh con, hoặc cha mẹ bạn vừa đến tuổi nghỉ hưu. Đây là những thời điểm vàng để đăng ký thêm người phụ thuộc và giảm số thuế TNCN phải nộp. Nhiều người lao động thường trì hoãn hoặc quên mất thủ tục này, dẫn đến việc phải đóng thuế cao hơn trong nhiều tháng. Hãy chủ động làm việc với phòng kế toán ngay khi có sự thay đổi để cập nhật thông tin kịp thời. Việc này không chỉ giúp bạn tiết kiệm tiền hàng tháng mà còn tránh được các thủ tục hoàn thuế phức tạp về sau.
5. Đánh đồng mọi khoản thu nhập đều chịu Thuế TNCN như nhau
Ngoài lương cơ bản, thu nhập của bạn có thể bao gồm nhiều khoản khác như: tiền thưởng, phụ cấp ăn trưa, phụ cấp điện thoại, tiền làm thêm giờ… Không phải tất cả các khoản này đều bị tính thuế như nhau. Ví dụ:
- Tiền ăn giữa ca, ăn trưa: Được miễn thuế nếu mức chi phù hợp quy định của công ty, tối đa không vượt quá 730.000 đồng/tháng.
- Tiền làm thêm giờ vào ngày nghỉ, lễ, ban đêm: Phần thu nhập được trả cao hơn so với ngày thường sẽ được miễn thuế TNCN.
- Phụ cấp trang phục: Được miễn thuế nếu không vượt quá 5 triệu đồng/năm.
Hiểu rõ khoản nào được miễn, khoản nào phải chịu thuế sẽ giúp cả doanh nghiệp và người lao động tối ưu hóa thu nhập một cách hợp pháp. Để làm được điều này, việc xây dựng một hệ thống lương thưởng minh bạch và rõ ràng là cực kỳ quan trọng.
Lời khuyên cho người lao động và doanh nghiệp
Tóm lại, việc tăng lương luôn đi kèm với trách nhiệm cập nhật kiến thức về thuế TNCN. Đối với người lao động, chủ động tìm hiểu các thay đổi trong Dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi và tối đa hóa thu nhập của mình. Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là phòng kế toán và nhân sự, việc nắm vững và áp dụng đúng quy định không chỉ thể hiện sự chuyên nghiệp, đảm bảo tuân thủ pháp luật mà còn giúp xây dựng lòng tin với nhân viên. Hãy rà soát lại quy trình tính lương và kê khai thuế của bạn ngay hôm nay để sẵn sàng cho những thay đổi vào năm 2026!
