Doanh nghiệp SME cần làm gì khi lãi suất cho vay lên 10,5% và chi phí doanh nghiệp tăng cao?
Sáng nay, khi nhìn vào bảng báo cáo thu chi tháng, bạn có giật mình vì khoản tiền trả ngân hàng đã “ăn lẹm” gần hết biên lợi nhuận mỏng manh của công ty?
Giá nguyên vật liệu tăng, giá điện nước leo thang, trong khi đối tác và khách hàng lại liên tục xin khất nợ.
Giữa vòng vây này, một quyết định xoay vòng vốn sai lầm của chủ doanh nghiệp hoặc một bút toán đối phó của phòng kế toán có thể khiến công ty mất khả năng thanh toán chỉ trong một quý ngắn ngủi.
Hiểu đúng áp lực: Khi lợi nhuận bị bào mòn tàn nhẫn từ hai đầu
Bài toán sống còn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) hiện nay không chỉ nằm ở tờ hóa đơn ghi nhận doanh thu hay việc bạn bán được bao nhiêu hàng hóa.
Câu hỏi thực tế và đẫm máu hơn đối với mọi chủ doanh nghiệp lúc này là: Tiền mặt thực tế giữ lại được trong két sắt và tài khoản là bao nhiêu sau khi trừ đi mọi khoản vận hành?
Với mức lãi suất cho vay bình quân đang neo ở ngưỡng 10,5%/năm, thậm chí vọt lên 12-14% đối với các khoản vay tín chấp, vốn lưu động bỗng chốc trở thành gánh nặng khổng lồ.
Nếu biên lợi nhuận ròng của công ty bạn chỉ quanh quẩn ở mức 8-12%, việc nai lưng trả lãi ngân hàng hàng tháng gần như sẽ xóa sạch thành quả kinh doanh của cả đội ngũ.
Đó là chưa kể sự biến động chóng mặt của giá năng lượng, cước vận tải và các chi phí nguyên vật liệu đầu vào đang trực tiếp đẩy chi phí doanh nghiệp lên mức báo động đỏ.
Nhiều kế toán và chủ doanh nghiệp hiện nay vẫn đang cố chấp giữ thói quen cũ là “lấy mỡ nó rán nó”.
Họ dùng nguồn vốn vay ngắn hạn để bù đắp các khoản thâm hụt dài hạn hoặc liều lĩnh lấy tiền lưu động đi đầu tư mua sắm tài sản cố định.
Đây là một cái bẫy chết người về mặt tài chính. Khi các khoản phí vận hành tăng vọt một cách khó kiểm soát, cấu trúc vốn lỏng lẻo này sẽ ngay lập tức đứt gãy.
Hãy thử làm một phép tính nhanh với một công ty sản xuất bao bì quy mô nhỏ tại khu công nghiệp:
Doanh thu ghi nhận 5 tỷ/tháng, nhưng tiền mua dăm gỗ và nilon tăng 15%, tiền điện tăng theo giá mới, và tiền lãi vay chiếm đến 8% tổng chi phí.
Dù trên sổ sách, kế toán trưởng vẫn nộp báo cáo ghi nhận doanh nghiệp có lãi, nhưng dòng tiền thuần lại âm nặng.
Hệ quả tất yếu là công ty không có đủ tiền mặt để đóng bảo hiểm, trả lương nhân viên đúng hạn hoặc thanh toán cho nhà cung cấp vật tư.
Vấn đề cốt lõi ở đây không phải là bạn nhắm mắt thu hẹp quy mô sản xuất, mà là bạn cần một chiến lược quản lý dòng tiền cực kỳ khắt khe để bảo toàn sinh mệnh doanh nghiệp trong giai đoạn “mùa đông” này.
Những sai lầm “chết người” khi cố gắng xoay xở tài chính trong khủng hoảng
Trong 20 năm làm nghề tư vấn thuế và vận hành cho các SME, tôi đã chứng kiến hàng trăm doanh nghiệp sụp đổ trong cay đắng.
Họ không chết vì sản phẩm tồi hay thị trường quay lưng, mà chết vì những ngộ nhận tai hại của chính người chủ và sự thiếu quyết liệt của phòng kế toán khi xử lý khủng hoảng.
Sai lầm phổ biến và dễ thấy nhất là việc cắt giảm chi phí một cách mù quáng, thiếu tính toán dòng tiền dài hạn.
Nhiều giám đốc ngay lập tức ra lệnh cắt giảm lương thưởng, sa thải nhân sự nòng cốt hoặc chuyển sang dùng nguyên liệu giá rẻ để ép chi phí xuống.
Hậu quả là năng suất lao động sụt giảm nghiêm trọng, sản phẩm lỗi tăng cao khiến khách hàng phàn nàn và rời đi. Doanh thu tụt dốc với tốc độ còn nhanh hơn cả mức tiền mà bạn vừa cắt giảm được.
Một sai lầm tai hại khác thường xuất phát từ “sáng kiến” của phòng kế toán: Chậm nộp tiền cơ quan nhà nước để chiếm dụng vốn.
Nhiều bạn kế toán tham mưu cho sếp “treo” lại tiền thuế GTGT, thuế TNDN hoặc tiền BHXH của người lao động để lấy tiền mặt xoay vòng trả nợ ngân hàng.
Theo quy định của Luật Quản lý thuế hiện hành, mức tiền phạt chậm nộp là 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế nợ. Việc trễ hạn đóng BHXH cũng bị cơ quan bảo hiểm tính lãi phạt rất cao.
Số tiền phạt cộng dồn này, kèm theo rủi ro pháp lý bị cơ quan chức năng cưỡng chế hóa đơn, cấm xuất cảnh đối với người đại diện pháp luật, còn tốn kém và nguy hiểm hơn cả đi vay lãi ngày.
Một công ty thương mại thiết bị điện tại TP.HCM từng rơi vào vực thẳm chỉ vì ngộ nhận này.
Để đối phó với áp lực trả nợ khi các gói vay ưu đãi hết hạn, giám đốc chỉ đạo kế toán dùng thủ thuật trì hoãn nộp 500 triệu tiền thuế và BHXH trong suốt 6 tháng.
Kết quả, khi cơ quan chức năng xuống thanh tra, doanh nghiệp không chỉ bị phạt nặng, truy thu toàn bộ số tiền gốc và lãi, mà còn bị phong tỏa tài khoản ngân hàng.
Chuỗi cung ứng của họ đứt gãy hoàn toàn đúng lúc họ cần chuyển khoản gấp để nhập lô hàng thiết bị từ đối tác nước ngoài. Chỉ vì vài trăm triệu tiền “xoay tạm”, họ mất luôn hợp đồng trị giá nhiều tỷ đồng.
Bạn thấy đấy, khi áp lực tài chính bủa vây, một quyết định “khôn lỏi” có thể đổi lấy cái giá bằng cả sinh mệnh của doanh nghiệp và uy tín của người làm nghề kế toán.
Hành động ngay: 4 bước rà soát và tái cấu trúc tài chính cho SME
Thay vì ngồi than vãn về sự khắc nghiệt của thị trường hay chờ đợi các gói hỗ trợ xa vời, đây là những việc bạn và kế toán trưởng cần đóng cửa phòng và bắt tay vào làm ngay sáng mai:
1. Thu hồi công nợ bằng mọi giá.
Đừng ngại mất lòng đối tác lúc này. Hãy rà soát lại toàn bộ danh sách nợ đọng trên phần mềm. Áp dụng ngay chính sách chiết khấu thanh toán nhanh (từ 2-5%) cho những khách hàng chịu trả tiền ngay lập tức. Trong bão giá, dòng tiền mặt quan trọng hơn lợi nhuận gộp ghi trên giấy.
2. Đàm phán lại cơ cấu khoản vay với ngân hàng.
Đừng hoảng sợ ngồi chờ đến khi khoản vay đáo hạn mới chạy vạy. Hãy làm việc trực tiếp với cán bộ tín dụng để xin kéo dài kỳ hạn vay hoặc ân hạn nợ gốc. Chủ động trình bày kế hoạch kinh doanh minh bạch để xin chuyển đổi một phần nợ ngắn hạn sang trung hạn, giảm áp lực trả gốc hàng tháng.
3. Tối ưu hóa triệt để kho hàng.
Yêu cầu thủ kho và kế toán kiểm kê ngay lập tức các mặt hàng chậm luân chuyển. Quyết đoán bán thanh lý, xả lỗ hoặc làm chương trình tặng kèm để thu hồi dòng vốn. Giữ hàng tồn kho không bán được lúc này đồng nghĩa với việc bạn đang nai lưng trả tiền lãi cho những cục gạch nằm im trong góc xưởng.
4. Lập kế hoạch kiểm soát tiền mặt theo từng tuần.
Bỏ ngay thói quen xem báo cáo thu chi tổng kết vào cuối tháng. Kế toán bắt buộc phải trình báo cáo tiền vào – ra mỗi sáng thứ Hai đầu tuần. Việc này giúp chủ doanh nghiệp dự báo chính xác khoản thiếu hụt trong 4 tuần tiếp theo để chủ động tìm nguồn đắp vào hợp lý.
Mọi lý thuyết quản trị sẽ chỉ là những dòng chữ vô hồn nếu không được áp dụng vào đúng con số thực tế trên sổ sách của công ty bạn.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang loay hoay không biết phân bổ lại các khoản chi phí, hoặc xử lý sổ sách thế nào để vừa bảo vệ an toàn dòng tiền, vừa không vi phạm luật thuế, đừng để rủi ro phình to thêm. Hãy để lại câu hỏi hoặc tình huống của bạn bên dưới, chúng tôi sẽ cùng bạn gỡ rối từng nút thắt một cách chuẩn xác và hợp pháp nhất.
Liên hệ với chúng tôi ngay để được tư vấn chi tiết dịch vụ.
- 📞 Số điện thoại: +84 936 886 8851
- 💬 Zalo OA: Go ahead Vietnam
- ✉️ Email: acc-hcm@goaheadvietnam.com
